Vừa nhận tin đỗ thủ khoa Đại học Y Hà Nội, tôi chưa kịp vui mừng thì phát hiện mình mang th/ai. Khi ấy, chồng tôi vẫn còn là sinh viên bác sĩ nội trú, áp lực học hành dồn dập khiến anh không thể dừng lại để chăm lo cho mẹ con tôi. Anh có một tương lai sáng lạn phía trước, và tôi, sau bao đêm trằn trọc, đã lựa chọn hy sinh con đường học vấn của chính mình. Tôi tạm gác lại giấc mơ blouse trắng, quyết định ra chợ Long Biên bán cá — chỉ mong có thể nuôi con, nuôi chồng học tiếp.
Năm tháng trôi qua, anh tốt nghiệp, mở phòng khám tư, công việc thuận lợi, thu nhập khấm khá. Nhưng từ khi cuộc sống khấm khá lên, ánh mắt anh nhìn tôi cũng dần đổi khác. Không lời nói nào thẳng thừng, nhưng mỗi đêm nằm cạnh tôi, anh lại kín đáo đưa tay b/ịt m/ũi, quay mặt đi, ch//ê mùi t/anh của cá. Những lúc như vậy, lòng tôi thắt lại. Mùi t/anh ấy đâu phải từ đâu xa — nó là mùi của những tháng ngày tôi dậy từ 3 giờ sáng, ngâm tay trong nước lạnh, kiếm từng đồng nuôi cả gia đình này.
Hôm trước, nhà có đám cưới dưới quê. Cả gia đình hẹn cùng về chung một xe — chiếc ô tô mới tinh anh vừa mua. Tôi đã tắm rửa sạch sẽ, mặc chiếc váy mới để không làm anh xấu hổ. Vậy mà, khi vừa ngồi vào xe, anh đã nhăn mặt, bịt mũi, nói với gi/ọng nửa ch/ê bai nửa x/ua đ//uổi:
– Trời ơi, mùi c/á t//anh quá! Xe tiền tỷ không phải ai cũng ngồi được đâu em ạ…
Tôi chưa kịp phản ứng gì thì mẹ chồng tôi đã mở cửa xe bước ra. Bà đứng thẳng lưng, quay lại nhìn anh rồi dõng dạc nói một câu khiến tôi suýt bật khóc….
…Tôi chưa kịp phản ứng gì thì mẹ chồng đã mở cửa xe bước ra. Nhưng bà không bênh tôi. Trái lại, bà cau mày, nhìn tôi từ đầu đến chân rồi nói với giọng lạnh tanh:
– Con dâu gì mà mùi mẽ không chịu nổi. Mày làm cá hay lội sông lên đấy? Cũng nên biết thân biết phận đi chứ! Sống nhờ chồng mà cứ tưởng mình cao sang à?
Tôi chết lặng. Câu nói ấy như một nhát dao lạnh buốt xuyên qua tim. Người phụ nữ mà tôi từng coi như mẹ ruột, người từng cảm ơn tôi đã “hi sinh vì thằng Tú”, giờ lại nhìn tôi như thể một gánh nặng xấu xí của gia đình. Anh thì không nói gì thêm. Chỉ lạnh nhạt đóng cửa xe, nổ máy đi trước, để tôi đứng trơ trọi trước cổng với ánh mắt tò mò của hàng xóm xung quanh.
Hôm đó tôi không về quê. Tôi quay vào nhà, ngồi lặng trong căn bếp cũ, nơi tôi từng nấu không biết bao nhiêu bữa cơm khi anh còn là sinh viên nội trú – những ngày cả nhà chỉ có cá kho và rau luộc.
Tối hôm đó, tôi viết đơn ly hôn.
Tôi để lại mọi thứ. Căn nhà đứng tên anh. Phòng khám tôi từng góp tiền mở. Sổ tiết kiệm tôi âm thầm tích cóp suốt bao năm. Tất cả.
Chỉ mang theo con – đứa con từng khiến tôi bỏ cả giấc mơ Y khoa – và hai bàn tay vẫn còn mùi cá tanh.
Ba năm sau.
Tôi trở thành giám đốc điều hành một chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch, chuyên về hải sản cấp đông. Tên tuổi tôi được nhiều báo viết đến như “bà mẹ đơn thân gầy dựng cơ nghiệp từ chợ cá Long Biên.” Tôi không quay đầu lại nữa.
Một hôm, có người lạ đến văn phòng xin gặp. Là anh. Và mẹ anh. Áo quần họ chỉnh tề, nhưng ánh mắt thì không giấu nổi sự mệt mỏi. Phòng khám đã đóng cửa. Anh thất nghiệp. Mẹ anh ngã bệnh, không tiền chạy chữa.
Anh ngập ngừng:
– Em… cho mẹ vay tạm ít tiền chữa bệnh. Mẹ…
Tôi cười, lần đầu tiên sau nhiều năm.
– Tôi chỉ bán cá thôi. Mùi tanh lắm. Tiền của tôi cũng có mùi tanh. Không xứng để mẹ con anh đụng vào đâu.
Tôi quay đi, nghe rõ tiếng mẹ anh nấc lên phía sau. Còn tôi thì bình thản – vì cuối cùng, những gì tanh tưởi nhất không phải là mùi cá, mà là lòng người.